سال ۱۳۸۲، وقتی رپ فارسی هنوز مجوز نداشت و فقط در وبلاگها و فرومها شنیده میشد، پسری از محله مجیدیه تهران آهنگهایش را رایگان روی وبلاگ یک دوست میگذاشت. بیش از بیست سال بعد، همان خواننده از پشت تلفن زندان آهنگ میخواند و تنظیمکنندهاش آن را منتشر میکرد. میان این دو تصویر، از رپ زیرزمینی تا عرشه ناو جنگی و صحنه تفلیس، تقریباً همهچیز در زندگی هنری امیر تتلو عوض شد.
امیر تتلو کیست؟
امیر تتلو نام هنری امیرحسین مقصودلوست؛ خواننده و ترانهسرایی که ۳۰ شهریور ۱۳۶۶ در محله مجیدیه تهران به دنیا آمد و حالا ۳۹ سال دارد. آموزش رسمی موسیقی ندید و پیش از آنکه موسیقی کار اصلیاش شود، کارگری و نجاری کرده بود. از آذر ۱۴۰۲ در زندان است.

در موسیقی فارسی جزو اولین کسانی بود که آراندبی را با صدای فارسی خواند. ایران اینترنشنال در مروری بر کارنامهاش نوشت او از خوانندههایی مثل آشر و نییو تأثیر گرفته و آراندبی، پاپ و هیپهاپ را با مضمونهای عرفانی و سیاسی درآمیخته است. همین ترکیب باعث شد مخاطبش به طرفداران رپ محدود نماند.
سالهای وبلاگ و گروه تیانتی
تتلو کارش را سال ۱۳۸۲ شروع کرد. آن زمان رپ در ایران زیرزمینی بود و آهنگها در سایتها و فرومهایی مثل «رپفا» و «بازم بخون» دستبهدست میشد. بین ۱۳۸۲ و ۱۳۸۴ او با حسین موسوی، رپری که با نام «تهی» شناخته میشد، گروهی به اسم «تیانتی» ساخت؛ اسمی که از حروف اول «تهی و تتلو» آمده بود. کارهای این دو خیلی زود میان نوجوانها هوادار پیدا کرد. تهی بعدها به لندن رفت.
اگر شادمهر عقیلی اواخر دهه ۷۰ با نوار کاستِ مجوزدار به خانهها رسیده بود، تتلو و همنسلهایش از اینترنت شروع کردند و سالها بیرون از مسیر رسمی کار کردند. این بیرون ماندن بعدها هم دنبالش آمد؛ تا وقتی در ایران بود، مجوز رسمی فعالیت نگرفت.
«زیر همکف» و «تتلیتی»؛ آلبومهایی که هوادارانش را ساخت
اولین آلبوم رسمیاش، «زیر همکف»، سال ۱۳۹۰ و بدون مجوز وزارت ارشاد منتشر شد. دو سال بعد «تتلیتی» آمد؛ آلبومی پانزدهقطعهای که از شناختهشدهترین کارهای اوست و اسمش به هوادارانش هم رسید. هوادارهای تتلو، که بیشتر نوجوان بودند، خودشان را «تتلیتی» مینامیدند و سالها بعد جلوی دادگاهها جمع شدند و برای حمایت از او هشتگ راه انداختند.
این شهرت بیمجوز دردسر هم داشت. آذر ۱۳۹۲ پلیس از بازداشت یک خواننده «زیرزمینی» به نام تتلو خبر داد. رادیو فردا همان روزها از قول تهی نوشت او چند روز بازداشت بود و با سپردن وثیقه آزاد شد.
ناو جنگی و آهنگ جام جهانی؛ چرخش ۱۳۹۳ و ۱۳۹۴
بعد از بازداشت ۱۳۹۲ لحن صفحههای تتلو عوض شد. فرارو تیر ۱۳۹۴ نوشت گردنبند صلیبش جای خود را به گردنبندی با نام «الله» داده و صفحهاش پر از آیه و حدیث شده است. سال ۱۳۹۳، همزمان با جام جهانی برزیل، «منم یکی از اون یازدهتام» را در حمایت از تیم ملی خواند. ترانه رسمی فدراسیون در آن دوره را احسان خواجهامیری خوانده بود، اما آهنگ تتلو هم حسابی دیده شد.
تیر ۱۳۹۴ (ژوئیه ۲۰۱۵)، همزمان با توافق هستهای وین، ویدئوی «انرژی هستهای» منتشر شد. تتلو در این ویدئو روی عرشه یک ناو جنگی نیروی دریایی ارتش، که مجله تایم نامش را «دماوند» نوشت، میخواند و تکاوران نیروی دریایی در تصاویر رژه میرفتند. آهنگ از حق ایران برای انرژی هستهای و گشتزنی در خلیج فارس دفاع میکرد.
واکنشها در داخل تند بود. پیروز ارجمند، مدیرکل سابق دفتر موسیقی، به ایلنا گفت تتلو هیچ مجوزی برای اجرا نگرفته بود و یک نماینده مجلس هم استفاده از اماکن نظامی برای چنین ویدئویی را قابل پیگرد دانست. همان سال آهنگ «شهدا» را هم خواند و آلبومهای «شماره ۶» و «ممنوع» را بیرون داد.
۱۳۹۶؛ حمایت از رئیسی و آخرین سالها در ایران
شهریور ۱۳۹۵ دوباره بازداشت شد و به گزارش ایران اینترنشنال، بعد از ۶۲ روز با وثیقه آزاد شد. در انتخابات ریاستجمهوری ۱۳۹۶ اول از محمدباقر قالیباف حمایت کرد و بعد از کنارهگیری قالیباف، از ابراهیم رئیسی. ویدئوی دیدارش با رئیسی سروصدای زیادی به پا کرد و به نوشته رادیو فردا، انتقاد بسیاری از حامیان خود رئیسی را هم برانگیخت. خیلی از هوادارانش هم دلخور شدند و او را ابزار تبلیغاتی حکومت دانستند.
۲۵ تیر ۱۳۹۶ در جشن نخستین سالگرد «فارس پلاس» در حوزه هنری حاضر شد و عکسهایش در خبرگزاری فارس منتشر شد. آلبومهای «قهرمان» و «امیر» هم مال همین سال است.
استانبول و کنسرت تفلیس؛ سالهای بیرون از ایران
سال ۱۳۹۷، بعد از اینکه نتوانست برای فعالیت قانونی در ایران مجوز بگیرد، به ترکیه رفت و در استانبول ساکن شد. بیشتر حاشیههای بعدیاش در همین سالها شکل گرفت. صفحه اینستاگرامش دو بار، در ۱۳۹۷ و ۱۳۹۹، بسته شد؛ رادیو فردا بهمن ۱۳۹۸ تعداد دنبالکنندههایش را بیش از چهار میلیون نوشته بود.

به نوشته خبرآنلاین، اولین کنسرتش در تفلیس گرجستان برگزار شد؛ اجرایی در فروردین ۱۳۹۸ (مارس ۲۰۱۹). اجرا جنجالی شد؛ چند روز بعد سفارت ایران در تفلیس، پس از اعتراض شهروندان گرجی به رفتار و حرفهای خواننده و بخشی از تماشاگران، در بیانیهای اعلام کرد هیچ ارتباطی با سفر و کنسرت او نداشته است. ایران اینترنشنال بعدها نوشت کنسرتهایش در ترکیه هزاران نفر را جمع میکرد و ازدحام هوادارانش به رسانههای ترکیه هم کشید.
بهمن ۱۳۹۸ پلیس ترکیه او را در اداره مهاجرت استانبول بازداشت کرد. پلیس ایران گفت بازداشت بر اساس اعلان قرمز اینترپل بوده، اما پلیس ترکیه دلیل را تخلف از مقررات روادید اعلام کرد. مدیر برنامههایش به رادیو فردا گفت او تازه روادید بریتانیا گرفته بود و داشت به آنجا میرفت. حدود یک هفته بعد آزاد شد.
آلبومها و آهنگهای معروف امیر تتلو

تتلو پرکار بود و از اواخر دهه ۹۰ چند آلبومش را قطعهبهقطعه و در طول چند سال منتشر کرد؛ برای همین سال انتشار بعضیشان یک عدد مشخص نیست. فهرست آلبومهایش تقریباً این است:
| سال | آلبوم |
|---|---|
| ۱۳۹۰ | زیر همکف |
| ۱۳۹۲ | تتلیتی |
| ۱۳۹۳ | من |
| ۱۳۹۴ | شماره ۶، ممنوع |
| ۱۳۹۵ | شماره ۷ |
| ۱۳۹۶ | قهرمان، امیر |
| ۱۳۹۷ | سایه، جهنم |
| ۱۳۹۸ | برزخ، ۷۸ |
| ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۱ | شیطان |
| ۱۴۰۰ | فرشته، سهم |
| ۱۴۰۱ | بُهت |
| از ۱۴۰۲ | یین یانگ، بهشت (نیمهکاره) |
از میان قطعهها، «منم یکی از اون یازدهتام»، «انرژی هستهای»، «شهدا»، «پریشب» از آلبوم «۷۸»، «خلسه»، «ولش کن» و «مال من باش» از شناختهشدهترین کارهای او هستند. نامهایی مثل «من باهات قهرم»، «نوازش»، «بغلم کن»، «حرمسرا» و «بهشت» هم هنوز همراه اسمش جستوجو میشوند.
بازگشت به ایران و پروندهها در یک نگاه
آذر ۱۴۰۲ پلیس ترکیه در پی شکایت کنسولگری ایران در استانبول، به اتهام فحاشی به کارکنان کنسولگری، او را بازداشت کرد و ۱۵ آذر در مرز بازرگان به مأموران ایرانی تحویل داد. اینکه بازگشتش داوطلبانه بود یا تحویل اجباری، در گزارشها یکسان روایت نشده است. از همان روز در بازداشت است.

دادگاه انقلاب او را به اتهام «تشویق به فساد و فحشا» به ده سال حبس محکوم کرد و این حکم در تجدیدنظر تأیید شد. در پروندهای جداگانه به اتهام اهانت به پیامبر حکم اعدام گرفت و سخنگوی قوه قضاییه در ۱۴۰۴ گفت دیوان عالی کشور آن را تأیید کرده است. یکی از اتهامهای فهرستشده در پروندهاش هم «دایر کردن سایت شرطبندی و ترویج قمار» بود که خودش در دفاع گفت فقط تبلیغکننده بوده است. ماجرای این اتهام و احضار خرداد ۱۴۰۱ او همراه دنیا جهانبخت و ساشا سبحانی را در گزارش امیر تتلو و اتهام سایت شرطبندی مفصل نوشتهایم.
امیر تتلو الان کجاست؟
تا ۱۱ آبان ۱۴۰۵ امیر تتلو در زندان تهران بزرگ است. عاطفه حاذق، وکیلش، در گفتوگویی که روزنامه اعتماد منتشر کرد و خبرآنلاین ۶ آبان بازتابش داد، گفت او در بند جرائم مالی نگهداری میشود. به گفته حاذق، توبه تتلو در شعبه ششم دادگاه کیفری یک احراز شده و رئیس دادگستری هم آن را پذیرفته است. پرونده حالا منتظر نظر رئیس قوه قضاییه است و اگر او موافقت کند، پیشنهاد عفو به رهبری میرود. وکیل همچنین گفت از احکام او فقط ده سال حبس مانده است.
مهر امسال شایعه آزادیاش در شبکههای اجتماعی پخش شد. خواهرش خبر را تکذیب کرد و گفت بعضی تصویرهای منتشرشده قدیمیاند. عصر ایران ۲۱ مهر نوشت وکلای او هیچ ابلاغ کتبی درباره آزادی یا عفو دریافت نکردهاند.
آهنگهایی که از زندان منتشر شد
زندان موسیقی تتلو را کاملاً متوقف نکرد. تیر ۱۴۰۳ نسخه تازهای از «آقا کمک کن» در کانال رسمی یوتیوبش منتشر شد که به امام حسین تقدیم شده بود؛ سردبیر خبرگزاری قوه قضاییه همان زمان گفت این آهنگ در زندان ساخته نشده است. ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ «رفتم که رفتم» آمد. به نوشته برترینها، تتلو آن را از پشت تلفن زندان برای حسن بابا، تنظیمکنندهاش، خوانده بود و این اولین کار رسمیاش بعد از دو سال و نیم بود. عصر ایران تیر ۱۴۰۵ از «واگن» و «تریلی» هم بهعنوان کارهای منتشرشده در این دوره نام برد.
حاذق در همان گفتوگوی آبان گفت تتلو در زندان حدود ۴۰۰ ترانه نوشته و ساخته است. به گفته او، ترانهها را در زندان مینویسد، صدایش را دوستی از راه تماس تلفنی ضبط میکند و تنظیمها هم با راهنمایی تلفنی خود او انجام میشود.




دیدگاه خود را بنویسید